Các giải pháp lập trình C#

Chương 1: PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNGChương 2: THAO TÁC DỮ LIỆU

Chương 3: MIỀN ỨNG DỤNG, CƠ CHẾ PHẢN CHIẾU,
VÀ SIÊU DỮ LIỆU

Chương 4: TIỂU TRÌNH, TIẾN TRÌNH, VÀ SỰ ĐỒNG BỘ

Chương 5: XML

Chương 6: WINDOWS FORM

Chương 7: ASP.NET VÀ WEB FORM

Chương 8: ĐỒ HỌA, ĐA PHƯƠNG TIỆN, VÀ IN ẤN

Chương 9: FILE, THƯ MỤC, VÀ I/O

Chương 10: CƠ SỞ DỮ LIỆU

Chương 11: LẬP TRÌNH MẠNG

Chương 12: DỊCH VỤ WEB XML VÀ REMOTING

Chương 13: BẢO MẬT

Chương 14: MẬT MÃ

Chương 15: KHẢ NĂNG LIÊN TÁC
MÃ LỆNH KHÔNG-ĐƯỢC-QUẢN-LÝ

Chương 16: CÁC GIAO DIỆN VÀ MẪU THÔNG DỤNG

Chương 17: SỰ HÒA HỢP VỚI MÔI TRƯỜNG WINDOWS

Bạn sẽ cần những phần mềm sau đây:

n Microsoft .NET Framework SDK version 1.1

n Microsoft Visual Studio .NET 2003

n Microsoft Windows 2000, Windows XP,
hoặc Microsoft Windows Server 2003

n Microsoft SQL Server 2000 hoặc MSDE
đối với các mục trong chương 10

n Microsoft Internet Information Services (IIS)
đối với một số mục trong chương 7 và chương 12

s Bạn muốn xây dựng một ứng dụng không cần giao diện người dùng đồ họa (GUI),

thay vào đó hiển thị kết quả và đọc dữ liệu nhập từ dòng lệnh.

@ Hiện thực một phương thức tĩnh có tên là

Main dưới các dạng sau trong ít nhất một file mã nguồn:
· public static void Main();
· public static void Main(string[] args);
· public static int Main();
· public static int Main(string[] args);
Sử dụng đối số /target:exe khi biên dịch assembly của bạn

bằng trình biên dịch C# (csc.exe).

Mặc định trình biên dịch C# sẽ xây dựng một ứng dụng Console

trừ khi bạn chỉ định loại khác. Vì lý do này,

không cần chỉ định /target.exe, nhưng thêm nó vào sẽ rõ ràng hơn,

hữu ích khi tạo các kịch bản biên dịch sẽ được sử dụng bởi các ứng dụng khác hoặc sẽ được sử dụng lặp đi lặp lại trong một thời gian. Ví dụ sau minh họa một lớp có tên là ConsoleUtils (được định nghĩa trong file ConsoleUtils.cs):
using System;

public class ConsoleUtils {

// Phương thức hiển thị lời nhắc và đọc đáp ứng từ console.
public static string ReadString(string msg) {

Console.Write(msg);
return System.Console.ReadLine();
}

// Phương thức hiển thị thông điệp.
public static void WriteString(string msg) {

System.Console.WriteLine(msg);
}

// Phương thức Main dùng để thử nghiệm lớp ConsoleUtils.
public static void Main() {

// Yêu cầu người dùng nhập tên.
string name = ReadString(“Please enter your name : “);

// Hiển thị thông điệp chào mừng.
WriteString(“Welcome to Microsoft .NET Framework, ” + name);
}
}
Để xây dựng lớp ConsoleUtils thành một ứng dụng

Console có tên là ConsoleUtils.exe, sử dụng lệnh:
csc /target:exe ConsoleUtils.cs
Bạn có thể chạy file thực thi trực tiếp từ dòng lệnh.

Khi chạy, phương thức Main của ứng dụng ConsoleUtils.exe

yêu cầu bạn nhập tên và sau đó hiển thị thông điệp chào mừng như sau:
Please enter your name : Binh Phuong
Welcome to Microsoft .NET Framework, Binh Phuong
Thực tế, ứng dụng hiếm khi chỉ gồm một file mã nguồn.

Ví dụ, lớp HelloWorld dưới đây sử dụng lớp

ConsoleUtils để hiển thị thông điệp “Hello, world” lên màn hình

(HelloWorld nằm trong file HelloWorld.cs).
public class HelloWorld {

public static void Main() {

ConsoleUtils.WriteString(“Hello, world”);
}
}
Để xây dựng một ứng dụng Console gồm nhiều file mã nguồn,

bạn phải chỉ định tất cả các file mã nguồn này trong đối số dòng lệnh.

Ví dụ, lệnh sau đây xây dựng ứng dụng MyFirstApp.exe từ các file mã nguồn

HelloWorld.csConsoleUtils.cs:
csc /target:exe /main:HelloWorld /out:MyFirstApp.exe
HelloWorld.cs ConsoleUtils.cs
Đối số /out chỉ định tên của file thực thi sẽ được tạo ra.

Nếu không được chỉ định, tên của file thực thi sẽ là tên của file mã nguồn

đầu tiên—trong ví dụ trên là HelloWorld.cs.

Vì cả hai lớp HelloWorld và ConsoleUtils đều có phương thức Main,

trình biên dịch không thể tự động quyết định đâu là điểm nhập cho file thực thi.

Bạn phải sử dụng đối số /main để chỉ định tên của lớp chứa điểm nhập cho

ứng dụng của bạn.

1.1 Tạo ứng dụng dựa-trên-Windows

s Bạn cần xây dựng một ứng dụng cung cấp giao diện người dùng đồ họa

(GUI) dựa-trên-Windows Form.

@ Hiện thực một phương thức tĩnh Main trong ít nhất một file mã nguồn.

Trong Main, tạo một thể hiện của một lớp thừa kế từ lớp

System.Windows.Forms.Form (đây là form chính của ứng dụng).

Truyền đối tượng này cho phương thức tĩnh Run của lớp System.

Windows.Forms.Application.

Sử dụng đối số /target:winexe khi biên dịch assembly của bạn bằng trình biên dịch

C# (csc.exe).

Việc xây dựng một ứng dụng có giao diện người dùng đồ họa

Windows đơn giản hoàn toàn khác xa việc phát triển một ứng dụng

dựa-trên-Windows hoàn chỉnh. Tuy nhiên, bất kể viết một ứng dụng đơn giản như

Hello World hay viết phiên bản kế tiếp cho Microsoft Word,

bạn cũng phải thực hiện những việc sau:

  • Tạo một lớp thừa kế từ lớp System.Windows.Forms.Form cho mỗi form cần cho ứng dụng.
  • Trong mỗi lớp form, khai báo các thành viên mô tả các điều kiểm trên form, ví dụ Button, Label, ListBox, TextBox. Các thành viên này nên được khai báo là private hoặc ít nhất cũng là protected để các phần tử khác của chương trình không truy xuất trực tiếp chúng được. Nếu muốn cho phép truy xuất các điều kiểm này, hiện thực các thành viên cần thiết trong lớp form để cung cấp việc truy xuất gián tiếp (kiểm soát được) đến các điều kiểm nằm trong.
  • Trong lớp form, khai báo các phương thức thụ lý các sự kiện do các điều kiểm trên form sinh ra, chẳng hạn việc nhắp vào Button, việc nhấn phím khi một TextBox đang tích cực. Các phương thức này nên được khai báo là private hoặc protected và tuân theo mẫu sự kiện .NET chuẩn (sẽ được mô tả trong mục 16.10). Trong các phương thức này (hoặc trong các phương thức được gọi bởi các các phương thức này), bạn sẽ định nghĩa các chức năng của ứng dụng.
  • Khai báo một phương thức khởi dựng cho lớp form để tạo các điều kiểm trên form và cấu hình trạng thái ban đầu của chúng (kích thước, màu, nội dung…). Phương thức khởi dựng này cũng nên liên kết các phương thức thụ lý sự kiện của lớp với các sự kiện tương ứng của mỗi điều kiểm.
  • Khai báo phương thức tĩnh Main—thường là một phương thức của lớp tương ứng với form chính của ứng dụng. Phương thức này là điểm bắt đầu của ứng dụng và có các dạng như đã được đề cập ở mục 1.1. Trong phương thức Main, tạo một thể hiện của form chính và truyền nó cho phương thức tĩnh Application.Run. Phương thức Run hiển thị form chính và khởi chạy một vòng lặp thông điệp chuẩn trong tiểu trình hiện hành, chuyển các tác động từ người dùng (nhấn phím, nhắp chuột…) thành các sự kiện gửi đến ứng dụng.

Lớp WelcomeForm trong ví dụ dưới đây minh họa các kỹ thuật trên.

Khi chạy, nó yêu cầu người dùng nhập vào tên rồi hiển thị một MessageBox

chào mừng.
using System.Windows.Forms;

public class WelcomeForm : Form {

// Các thành viên private giữ tham chiếu đến các điều kiểm.
private Label label1;
private TextBox textBox1;
private Button button1;

// Phương thức khởi dựng (tạo một thể hiện form
// và cấu hình các điều kiểm trên form).
public WelcomeForm() {

// Tạo các điều kiểm trên form.
this.label1 = new Label();
this.textBox1 = new TextBox();
this.button1 = new Button();

// Tạm hoãn layout logic của form trong khi
// chúng ta cấu hình và bố trí các điều kiểm.
this.SuspendLayout();

// Cấu hình các Label (hiển thị yêu cầu).
this.label1.Location = new System.Drawing.Point(16, 36);
this.label1.Name = “label1”;
this.label1.Size = new System.Drawing.Size(128, 16);
this.label1.TabIndex = 0;
this.label1.Text = “Please enter your name:”;

// Cấu hình TextBox (nhận thông tin từ người dùng).
this.textBox1.Location = new System.Drawing.Point(152, 32);
this.textBox1.Name = “textBox1”;
this.textBox1.TabIndex = 1;
this.textBox1.Text = “”;

// Cấu hình Buton (người dùng nhấn vào sau khi nhập tên).
this.button1.Location = new System.Drawing.Point(109, 80);
this.button1.Name = “button1”;
this.button1.TabIndex = 2;
this.button1.Text = “Enter”;
this.button1.Click += new System.EventHandler(this.button1_Click);

// Cấu hình WelcomeForm và thêm các điều kiểm.
this.ClientSize = new System.Drawing.Size(292, 126);
this.Controls.Add(this.button1);
this.Controls.Add(this.textBox1);
this.Controls.Add(this.label1);
this.Name = “form1”;
this.Text = “Microsoft .NET Framework”;

// Phục hồi layout logic của form ngay khi
// tất cả các điều kiểm đã được cấu hình.
this.ResumeLayout(false);
}

// Điểm nhập của ứng dụng (tạo một thể hiện form,
chạy vòng lặp
// thông điệp chuẩn trong tiểu trình hiện hành –
vòng lặp chuyển
// các tác động từ người dùng thành các sự kiện đến ứng dụng).
public static void Main() {

Application.Run(new WelcomeForm());
}

// Phương thức thụ lý sự kiện
// (được gọi khi người dùng nhắp vào nút Enter).
private void button1_Click(object sender, System.EventArgs e) {

// Ghi ra Console.
System.Console.WriteLine(“User entered: ” + textBox1.Text);

// Hiển thị lời chào trong MessageBox.
MessageBox.Show(“Welcome to Microsoft .NET Framework, ”
+ textBox1.Text, “Microsoft .NET Framework”);
}
}
Hình 1.1 Một ứng dụng Windows Form đơn giản

Để xây dựng lớp WelcomeForm (trong file WelcomeForm.cs)

thành một ứng dụng, sử dụng lệnh:
csc /target:winexe WelcomeForm.cs
Đối số /target:winexe báo cho trình biên dịch biết đây

là ứng dụng dựa-trên-Windows.

Do đó, trình biên dịch sẽ xây dựng file thực thi sao cho không có cửa sổ

Console nào được tạo ra khi bạn chạy ứng dụng.

Nếu bạn sử dụng /target:exe khi xây dựng một ứng dụng Windows Form

thay cho /target:winexe thì ứng dụng vẫn làm việc tốt, nhưng sẽ tạo ra

một cửa sổ Console khi chạy. Mặc dù điều này không được ưa chuộng trong

một ứng dụng hoàn chỉnh, cửa sổ Console vẫn hữu ích nếu bạn cần ghi ra

các thông tin gỡ rối hoặc đăng nhập khi đang phát triển và thử nghiệm

một ứng dụng Windows Form. Bạn có thể ghi ra Console bằng phương thức

Write và WriteLine của lớp System.Console.

Ứng dụng WelcomeForm.exe trong hình 1.1 hiển thị lời chào người

dùng có tên là Binh Phuong. Phiên bản này của ứng dụng được xây

dựng bằng đối số /target:exe, nên có cửa sổ Console để hiển thị kết

quả của dòng lệnh Console.WriteLine trong phương thức thụ lý sự kiện

button1_Click .

@ Việc xây dựng một ứng dụng GUI đồ sộ thường tốn nhiều thời gian do

phải tạo đối tượng, cấu hình và liên kết nhiều form và điều kiểm.

Nhưng may mắn là Microsoft Visual Studio .NET tự

động hóa hầu hết các hoạt động này. Nếu không có công cụ như

Microsoft Visual Studio .NET thì việc xây dựng một ứng dụng đồ họa đồ sộ sẽ rất lâu, nhàm chán và dễ sinh ra lỗi.

1.2 Tạo và sử dụng module

s Bạn cần thực hiện các công việc sau:

  • Tăng hiệu quả thực thi và sử dụng bộ nhớ của ứng dụng bằng cách bảo đảm rằng bộ thực thi nạp các kiểu ít được sử dụng chỉ khi nào cần thiết.
  • Biên dịch các kiểu được viết trong C# thành một dạng có thể sử dụng lại được trong các ngôn ngữ .NET khác.
  • Sử dụng các kiểu được phát triển bằng một ngôn ngữ khác bên trong ứng dụng C# của bạn.

@ Sử dụng đối số /target:module (của trình biên dịch C#) để xây dựng mã nguồn C# của bạn thành một module. Sử dụng đối số /addmodule để kết hợp các module hiện có vào assembly của bạn.

Module là các khối cơ bản tạo dựng nên các assembly .NET. Module bao gồm một file đơn chứa:

  • Mã ngôn ngữ trung gian (Microsoft Intermediate LanguageMSIL): Được tạo từ mã nguồn C# trong quá trình biên dịch.
  • Siêu dữ liệu (metadata): Mô tả các kiểu nằm trong module.
  • Các tài nguyên (resource): Chẳng hạn icon và string table, được sử dụng bởi các kiểu trong module.

Assembly gồm một hay nhiều module và một manifest.

Khi chỉ có một module, module và manifest thường được

xây dựng thành một file cho thuận tiện. Khi có nhiều module, assembly là một nhóm luận lý của nhiều file được triển khai như một thể thống nhất.

Trong trường hợp này, manifest có thể nằm trong một file riêng hay chung với một trong các module.

Việc xây dựng một assembly từ nhiều module gây khó khăn cho việc quản lý và triển khai assembly; nhưng trong một số trường hợp, cách này có nhiều lợi ích, bao gồm:

  • Bộ thực thi sẽ chỉ nạp một module khi các kiểu định nghĩa trong module này được yêu cầu. Do đó, khi có một tập các kiểu mà ứng dụng ít khi dùng, bạn có thể đặt chúng trong một module riêng mà bộ thực thi chỉ nạp khi cần. Việc này có các lợi ích sau:

▪ Tăng hiệu quả thực thi, đặc biệt khi ứng dụng được nạp qua mạng.

▪ Giảm thiểu nhu cầu sử dụng bộ nhớ.

  • Khả năng sử dụng nhiều ngôn ngữ khác nhau để viết các ứng dụng chạy trên bộ thực thi ngôn ngữ chung (Common Language RuntimeCLR) là một thế mạnh của .NET Framework. Tuy nhiên, trình biên dịch C# không thể biên dịch mã nguồn được viết bằng Microsoft Visual Basic .NET hay COBOL .NET trong assembly của bạn. Bạn phải sử dụng trình biên dịch của ngôn ngữ đó biên dịch mã nguồn thành MSIL theo một cấu trúc mà trình biên dịch C# có thể hiểu được—đó là module. Tương tự, nếu muốn lập trình viên của các ngôn ngữ khác sử dụng các kiểu được phát triển bằng C#, bạn phải xây dựng chúng thành một module.

Để biên dịch file nguồn ConsoleUtils.cs thành một module, sử dụng lệnh:
csc /target:module ConsoleUtils.cs
Lệnh này sẽ cho kết quả là một file có tên là ConsoleUtils.netmodule. Phần mở rộng netmodule là phần mở rộng mặc định cho module, và tên file trùng với tên file nguồn C#.

Bạn cũng có thể xây dựng một module từ nhiều file nguồn, cho kết quả là một file (module) chứa MSIL và siêu dữ liệu cho các kiểu chứa trong tất cả file nguồn. Ví dụ, lệnh:
csc /target:module ConsoleUtils.cs WindowsUtils.cs
biên dịch hai file nguồn ConsoleUtils.csWindowsUtils.cs thành một module có tên là ConsoleUtils.netmodule.

Tên của module được đặt theo tên file nguồn đầu tiên trừ khi bạn chỉ định cụ thể bằng đối số /out. Ví dụ, lệnh:
csc /target:module /out:Utilities.netmodule
ConsoleUtils.cs WindowsUtils.cs
sẽ cho kết quả là file Utilities.netmodule.

Để xây dựng một assembly gồm nhiều module, sử dụng đối số /addmodule. Ví dụ, để xây dựng file thực thi MyFirstApp.exe từ hai module: WindowsUtils.netmoduleConsoleUtils.netmodule và hai file nguồn: SourceOne.csSourceTwo.cs, sử dụng lệnh:
csc /out:MyFirstApp.exe /target:exe
/addmodule:WindowsUtils.netmodule,ConsoleUtils.netmodule
SourceOne.cs SourceTwo.cs
Lệnh này sẽ cho kết quả là một assembly gồm các file sau:

  • MyFirstApp.exe: Chứa manifest cũng như MSIL cho các kiểu được khai báo trong hai file nguồn SourceOne.csSourceTwo.cs.
  • ConsoleUtils.netmoduleWindowsUtils.netmodule: Giờ đây là một phần của assembly nhưng không thay đổi sau khi biên dịch. (Nếu bạn chạy MyFirstApp.exe mà không có các file netmodule, ngoại lệ System.IO.FileNotFoundException sẽ bị ném).

1.3 Tạo và sử dụng thư viện

s Bạn cần xây dựng một tập các chức năng thành một thư viện để nó có thể được tham chiếu và tái sử dụng bởi nhiều ứng dụng.

@ Để tạo thư viện, sử dụng đối số /target:library khi biên dịch assembly của bạn bằng trình biên dịch C# (csc.exe). Để tham chiếu thư viện, sử dụng đối số /reference và chỉ định tên của thư viện khi biên dịch ứng dụng.

Mục 1.1 minh họa cách xây dựng ứng dụng MyFirstApp.exe từ hai file mã nguồn ConsoleUtils.csHelloWorld.cs. File ConsoleUtils.cs chứa lớp ConsoleUtils, cung cấp các phương thức đơn giản hóa sự tương tác với Console. Các chức năng này của lớp ConsoleUtils cũng có thể hữu ích cho các ứng dụng khác. Để sử dụng lại lớp này, thay vì gộp cả mã nguồn của nó vào mỗi ứng dụng, bạn có thể xây dựng nó thành một thư viện, khiến các chức năng này có thể truy xuất được bởi nhiều ứng dụng.

Để xây dựng file ConsoleUtils.cs thành một thư viện, sử dụng lệnh:
csc /target:library ConsoleUtils.cs
Lệnh này sinh ra một file thư viện có tên là ConsoleUtils.dll.

Để tạo một thư viện từ nhiều file mã nguồn, liệt kê tên các file này ở cuối dòng lệnh. Bạn có thể sử dụng đối số /out để chỉ định tên thư viện, nếu không, tên thư viện được đặt theo tên của file mã nguồn đầu tiên. Ví dụ, để tạo thư viện MyFirstLibrary.dll từ hai file mã nguồn ConsoleUtils.csWindowsUtils.cs, sử dụng lệnh:
csc /out:MyFirstLibrary.dll /target:library
ConsoleUtils.cs WindowsUtils.cs
Trước khi phân phối thư viện cho người khác sử dụng, bạn nên tạo tên mạnh (strong-name) để không ai có thể chỉnh sửa assembly của bạn. Việc đặt tên mạnh cho thư viện còn cho phép người khác cài đặt nó vào Global Assembly Cache, giúp việc tái sử dụng dễ dàng hơn (xem mục 1.9 về cách đặt tên mạnh cho thư viện của bạn và mục 1.14 về cách cài đặt một thư viện có tên mạnh vào Global Assembly Cache). Ngoài ra, bạn có thể đánh dấu thư viện của bạn với chữ ký Authenticode để người dùng biết bạn là tác giả của thư viện (xem mục 1.12 về cách đánh dấu thư viện với Authenticode).

Để biên dịch một assembly có sử dụng các kiểu được khai báo trong các thư viện khác, bạn phải báo cho trình biên dịch biết cần tham chiếu đến thư viện nào bằng đối số /reference. Ví dụ, để biên dịch file HelloWorld.cs (trong mục 1.1) trong trường hợp lớp ConsoleUtils nằm trong thư viện ConsoleUtils.dll, sử dụng lệnh:
csc /reference:ConsoleUtils.dll HelloWorld.cs
Bạn cần chú ý ba điểm sau:

  • Nếu tham chiếu nhiều hơn một thư viện, bạn cần phân cách tên các thư viện bằng dấu phẩy hoặc chấm phẩy, nhưng không sử dụng khoảng trắng. Ví dụ:
  • Nếu thư viện không nằm cùng thư mục với file mã nguồn, bạn cần sử dụng đối số /lib để chỉ định thư mục chứa thư viện. Ví dụ:
  • Nếu thư viện cần tham chiếu là một assembly gồm nhiều file, bạn cần tham chiếu file có chứa manifest (xem thông tin về assembly gồm nhiều file trong mục 1.3).

/reference:ConsoleUtils.dll,WindowsUtils.dll
/lib:c:\CommonLibraries,c:\Dev\ThirdPartyLibs

1.4 Truy xuất các đối số dòng lệnh

s Bạn cần truy xuất các đối số được chỉ định trên dòng lệnh khi thực thi ứng dụng.

@ Sử dụng một dạng của phương thức Main, trong đó nhận đối số dòng lệnh dưới dạng một mảng chuỗi. Ngoài ra, có thể truy xuất đối số dòng lệnh từ bất cứ đâu trong mã nguồn của bạn bằng các thành viên tĩnh của lớp System.Environment.

Khai báo phương thức Main thuộc một trong các dạng sau để truy xuất đối số dòng lệnh dưới dạng một mảng chuỗi:

  • public static void Main(string[] args) {}
  • public static int Main(string[] args) {}

Khi chạy, đối số args sẽ chứa một chuỗi cho mỗi giá trị được nhập trên dòng lệnh và nằm sau tên ứng dụng. Phương thức Main trong ví dụ dưới đây sẽ duyệt qua mỗi đối số dòng lệnh được truyền cho nó và hiển thị chúng ra cửa sổ Console:
public class CmdLineArgExample {

public static void Main(string[] args) {

// Duyệt qua các đối số dòng lệnh.
foreach (string s in args) {
System.Console.WriteLine(s);
}
}
}
Khi thực thi CmdLineArgExample với lệnh:
CmdLineArgExample “one \”two\” three” four ‘five six’
ứng dụng sẽ tạo ra kết xuất như sau:
one “two” three
four
‘five
six’
Chú ý rằng, khác với C C++, tên của ứng dụng không nằm trong mảng chứa các đối số. Tất cả ký tự nằm trong dấu nháy kép () được xem như một đối số, nhưng dấu nháy đơn () chỉ được xem như ký tự bình thường. Nếu muốn sử dụng dấu nháy kép trong đối số, đặt ký tự vạch ngược (\) trước nó. Tất cả các khoảng trắng đều bị bỏ qua trừ khi chúng nằm trong dấu nháy kép.

Nếu muốn truy xuất đối số dòng lệnh ở nơi khác (không phải trong phương thức Main), bạn cần xử lý các đối số dòng lệnh trong phương thức Main và lưu trữ chúng để sử dụng sau này.

Ngoài ra, bạn có thể sử dụng lớp System.Environment, lớp này cung cấp hai thành viên tĩnh trả về thông tin dòng lệnh: CommandLine và GetCommandLineArgs.

  • Thuộc tính CommandLine trả về một chuỗi chứa toàn bộ dòng lệnh. Tùy thuộc vào hệ điều hành ứng dụng đang chạy mà thông tin đường dẫn có đứng trước tên ứng dụng hay không. Các hệ điều hành Windows NT 4.0, Windows 2000, và Windows XP không chứa thông tin đường dẫn, trong khi Windows 98Windows ME thì lại chứa.
  • Phương thức GetCommandLineArgs trả về một mảng chuỗi chứa các đối số dòng lệnh. Mảng này có thể được xử lý giống như mảng được truyền cho phương thức Main, tuy nhiên phần tử đầu tiên của mảng này là tên ứng dụng.

1.5Chọn biên dịch một khối mã vào file thực thi

s Bạn cần chọn một số phần mã nguồn sẽ được biên dịch trong file thực thi.

@ Sử dụng các chỉ thị tiền xử lý #if, #elif, #else, và #endif để chỉ định khối mã nào sẽ được biên dịch trong file thực thi. Sử dụng đặc tính System.Diagnostics. ConditionalAttribute để chỉ định các phương thức mà sẽ chỉ được gọi tùy theo điều kiện. Điều khiển việc chọn các khối mã bằng các chỉ thị #define và #undef trong mã nguồn, hoặc sử dụng đối số /define khi chạy trình biên dịch C#.

Nếu muốn ứng dụng của bạn hoạt động khác nhau tùy vào các yếu tố như nền hoặc môi trường mà ứng dụng chạy, bạn có thể kiểm tra điều kiện khi chạy bên trong mã nguồn và kích hoạt các hoạt động cần thiết. Tuy nhiên, cách này làm mã nguồn lớn lên và ảnh hưởng đến hiệu năng. Một cách tiếp cận khác là xây dựng nhiều phiên bản của ứng dụng để hỗ trợ các nền và môi trường khác nhau. Mặc dù cách này khắc phục được các vấn đề về độ lớn của mã nguồn và việc giảm hiệu năng, nhưng nó không phải là giải pháp tốt khi phải giữ mã nguồn khác nhau cho mỗi phiên bản. Vì vậy, C# cung cấp các tính năng cho phép bạn xây dựng các phiên bản tùy biến của ứng dụng chỉ từ một mã nguồn.

Các chỉ thị tiền xử lý cho phép bạn chỉ định các khối mã sẽ được biên dịch vào file thực thi chỉ nếu các ký hiệu cụ thể được định nghĩa lúc biên dịch. Các ký hiệu hoạt động như các “công tắc” on/off, chúng không có giá trị mà chỉ là “đã được định nghĩa” hay “chưa được định nghĩa”. Để định nghĩa một ký hiệu, bạn có thể sử dụng chỉ thị #define trong mã nguồn hoặc sử dụng đối số trình biên dịch /define. Ký hiệu được định nghĩa bằng #define có tác dụng đến cuối file định nghĩa nó. Ký hiệu được định nghĩa bằng /define có tác dụng trong tất cả các file đang được biên dịch. Để bỏ một ký hiệu đã định nghĩa bằng /define, C# cung cấp chỉ thị #undef, hữu ích khi bạn muốn bảo đảm một ký hiệu không được định nghĩa trong các file nguồn cụ thể. Các chỉ thị #define và #undef phải nằm ngay đầu file mã nguồn, trên cả các chỉ thị using. Các ký hiệu có phân biệt chữ hoa-thường.

Trong ví dụ sau, biến platformName được gán giá trị tùy vào các ký hiệu winXP, win2000, winNT, hoặc win98 có được định nghĩa hay không. Phần đầu của mã nguồn định nghĩa các ký hiệu win2000 và released (không được sử dụng trong ví dụ này), và bỏ ký hiệu win98 trong trường hợp nó được định nghĩa trên dòng lệnh trình biên dịch.
#define win2000
#define release
#undef win98

using System;

public class ConditionalExample {

public static void Main() {

// Khai báo chuỗi chứa tên của nền.
string platformName;

#if winXP // Biên dịch cho Windows XP
platformName = “Microsoft Windows XP”;
#elif win2000 // Biên dịch cho Windows 2000
platformName = “Microsoft Windows 2000”;
#elif winNT // Biên dịch cho Windows NT
platformName = “Microsoft Windows NT”;
#elif win98 // Biên dịch cho Windows 98
platformName = “Microsoft Windows 98”;
#else // Nền không được nhận biết
platformName = “Unknown”;
#endif

Console.WriteLine(platformName);
}
}
Để xây dựng lớp ConditionalExample (chứa trong file ConditionalExample.cs) và định nghĩa các ký hiệu winXP và DEBUG (không được sử dụng trong ví dụ này), sử dụng lệnh:
csc /define:winXP;DEBUG ConditionalExample.cs
Cấu trúc #if .. #endif đánh giá các mệnh đề #if và #elif chỉ đến khi tìm thấy một mệnh đề đúng, nghĩa là nếu có nhiều ký hiệu được định nghĩa (chẳng hạn, winXP và win2000), thứ tự các mệnh đề là quan trọng. Trình biên dịch chỉ biên dịch đoạn mã nằm trong mệnh đề đúng. Nếu không có mệnh đề nào đúng, trình biên dịch sẽ biên dịch đoạn mã nằm trong mệnh đề #else.

Bạn cũng có thể sử dụng các toán tử luận lý để biên dịch có điều kiện dựa trên nhiều ký hiệu. Bảng 1.1 tóm tắt các toán tử được hỗ trợ.

Bảng 1.1 Các toán tử luận lý được hỗ trợ bởi chỉ thị #if .. #endif

Toán tử Ví dụ Mô tả
== #if winXP == true Bằng. Đúng nếu winXP được định nghĩa. Tương đương với #if winXP.
!= #if winXP != true Không bằng. Đúng nếu winXP không được định nghĩa. Tương đương với #if !winXP.
&& #if winXP && release Phép AND luận lý. Đúng nếu winXP và release được định nghĩa.
|| #if winXP || release Phép OR luận lý. Đúng nếu winXP hoặc release được định nghĩa.
() #if (winXP || win2000) && release Dấu ngoặc đơn cho phép nhóm các biểu thức. Đúng nếu winXP hoặc win2000 được định nghĩa, đồng thời release cũng được định nghĩa.

@ Bạn không nên lạm dụng các chỉ thị biên dịch có điều kiện và không nên viết các biểu thức điều kiện quá phức tạp; nếu không, mã nguồn của bạn sẽ trở nên dễ nhầm lẫn và khó quản lý—đặc biệt khi dự án của bạn càng lớn.

Một cách khác không linh hoạt nhưng hay hơn chỉ thị tiền xử lý #if là sử dụng đặc tính System.Diagnostics.ConditionalAttribute. Nếu bạn áp dụng ConditionalAttribute cho một phương thức, trình biên dịch sẽ bỏ qua mọi lời gọi phương thức đó nếu ký hiệu do ConditionalAttribute chỉ định không được định nghĩa tại điểm gọi. Trong đoạn mã sau, ConditionalAttribute xác định rằng phương thức DumpState chỉ được biên dịch vào file thực thi nếu ký hiệu DEBUG được định nghĩa khi biên dịch.
[System.Diagnostics.Conditional(“DEBUG”)]
public static void DumpState() {//…}
Việc sử dụng ConditionalAttribute giúp đặt các điều kiện gọi một phương thức tại nơi khai báo nó mà không cần các chỉ thị #if. Tuy nhiên, bởi vì trình biên dịch thật sự bỏ qua các lời gọi phương thức, nên mã của bạn không thể phụ thuộc vào các giá trị trả về từ phương thức. Điều này có nghĩa là bạn có thể áp dụng ConditionalAttribute chỉ với các phương thức trả về void.

Bạn có thể áp dụng nhiều thể hiện ConditionalAttribute cho một phương thức, tương đương với phép OR luận lý. Các lời gọi phương thức DumpState dưới đây chỉ được biên dịch nếu DEBUG hoặc TEST được định nghĩa.
[System.Diagnostics.Conditional(“DEBUG”)]
[System.Diagnostics.Conditional(“TEST”)]
public static void DumpState() {//…}
Việc thực hiện phép AND luận lý cần sử dụng phương thức điều kiện trung gian, khiến cho mã trở nên quá phức tạp, khó hiểu và khó bảo trì. Ví dụ dưới đây cần phương thức trung gian DumpState2 để định nghĩa cả hai ký hiệu DEBUG và TEST.
[System.Diagnostics.Conditional(“DEBUG”)]
public static void DumpState() {
DumpState2();
}

[System.Diagnostics.Conditional(“TEST”)]
public static void DumpState2() {//…}
@ Các lớp Debug và Trace thuộc không gian tên System.Diagnostics sử dụng đặc tính ConditionalAttribute trong nhiều phương thức của chúng. Các phương thức của lớp Debug tùy thuộc vào việc định nghĩa ký hiệu DEBUG, còn các phương thức của lớp Trace tùy thuộc vào việc định nghĩa ký hiệu TRACE.

1.6 Truy xuất một phần tử chương trình
có tên trùng với một từ khóa

s Bạn cần truy xuất một thành viên của một kiểu, nhưng tên kiểu hoặc tên thành viên này trùng với một từ khóa của C#.

@ Đặt ký hiệu @ vào trước các tên trùng với từ khóa.

.NET Framework cho phép bạn sử dụng các thành phần phần mềm (software component) được phát triển bằng các ngôn ngữ .NET khác bên trong ứng dụng C# của bạn. Mỗi ngôn ngữ đều có một tập từ khóa (hoặc từ dành riêng) cho nó và có các hạn chế khác nhau đối với các tên mà lập trình viên có thể gán cho các phần tử chương trình như kiểu, thành viên, và biến. Do đó, có khả năng một thành phần được phát triển trong một ngôn ngữ khác tình cờ sử dụng một từ khóa của C# để đặt tên cho một phần tử nào đó. Ký hiệu @ cho phép bạn sử dụng một từ khóa của C# làm định danh và khắc phục việc đụng độ tên. Đoạn mã sau tạo một đối tượng kiểu operator và thiết lập thuộc tính volatile của nó là true (cả operator và volatile đều là từ khóa của C#):
// Tạo đối tượng operator.
@operator Operator1 = new @operator();

// Thiết lập thuộc tính volatile của operator.
Operator1.@volatile = true;

1.7 Tạo và quản lý cặp khóa tên mạnh

s Bạn cần tạo một cặp khóa công khai và khóa riêng (public keyprivate key) để gán tên mạnh cho assembly.

@ Sử dụng công cụ Strong Name (sn.exe) để tạo cặp khóa và lưu trữ chúng trong một file hoặc trong một kho chứa khóa Cryptographic Service Provider.

@ Cryptographic Service Provider (CSP) là một phần tử của Win32 CryptoAPI, cung cấp các dịch vụ như mật hóa, giải mật hóa và tạo chữ ký số. CSP còn cung cấp các tiện ích cho kho chứa khóa (key container) như sử dụng giải thuật mật hóa mạnh và các biện pháp bảo mật của hệ điều hành để bảo vệ nội dung của kho chứa khóa. CSPCryptoAPI không được đề cập đầy đủ trong quyển sách này, bạn hãy tham khảo thêm trong tài liệu SDK.

Để tạo một cặp khóa mới và lưu trữ chúng trong file có tên là MyKey.snk, thực thi lệnh sn –k MyKey.snk (phần mở rộng .snk thường được sử dụng cho các file chứa khóa tên mạnh). File được tạo ra chứa cả khóa công khai và khóa riêng. Bạn có thể sử dụng lệnh sn –tp MyKey.snk để xem khóa công khai, lệnh này cho kết xuất như sau:
Microsoft (R) .NET Framework Strong Name Utility Version 1.1.4322.573
Copyright (C) Microsoft Corporation 1998-2002. All rights reserved.

Public key is

07020000002400005253413200040000010001008bb302ef9180bf717ace00d570dd649821f24ed578fdccf1bc4017308659c126570204bc4010fdd1907577df1c2292349d9c2de33e49bd991a0a5bc9b69e5fd95bafad658a57b8236c5bd9a43be022a20a52c2bd8145448332d5f85e9ca641c26a4036165f2f353942b643b10db46c82d6d77bbc210d5a7c5aca84d7acb52cc1654759c62aa34988…

Public key token is f7241505b81b5ddc
Token của khóa công khai là 8 byte cuối của mã băm được tính ra từ khóa công khai. Vì khóa công khai quá dài nên .NET sử dụng token cho mục đích hiển thị, và là một cơ chế ngắn gọn cho các assembly khác tham chiếu khóa công khai (chương 14 sẽ thảo luận tổng quát về mã băm).

Như tên gọi của nó, khóa công khai (hoặc token của khóa công khai) không cần được giữ bí mật. Khi bạn tạo tên mạnh cho assembly (được thảo luận trong mục 1.9), trình biên dịch sẽ sử dụng khóa riêng để tạo một chữ ký số (một mã băm đã-được-mật-hóa) của assembly manifest. Trình biên dịch nhúng chữ ký số và khóa công khai vào assembly để người dùng có thể kiểm tra chữ ký số.

Việc giữ bí mật khóa riêng là cần thiết vì người truy xuất vào khóa riêng của bạn có thể thay đổi assembly và tạo một tên mạnh mới—khiến cho khách hàng của bạn không biết mã nguồn đã bị sửa đổi. Không có cơ chế nào để loại bỏ các khóa tên mạnh đã bị tổn hại. Nếu khóa riêng bị tổn hại, bạn phải tạo khóa mới và phân phối phiên bản mới của assembly (được đặt tên mạnh bằng các khóa mới). Bạn cũng cần thông báo cho khách hàng biết là khóa đã bị tổn hại và họ nên sử dụng phiên bản nào—trong trường hợp này, bạn bị mất cả tiền bạc và uy tín. Có nhiều cách để bảo vệ khóa riêng của bạn; sử dụng cách nào là tùy vào các yếu tố như:

  • Cấu trúc và tầm cỡ của tổ chức.
  • Quá trình phát triển và phân phối ứng dụng.
  • Phần mềm và phần cứng hiện có.
  • Yêu cầu của khách hàng.

ë Thông thường, một nhóm nhỏ các cá nhân đáng tin cậy (được gọi là signing authority) sẽ có trách nhiệm đảm bảo an toàn cho các khóa tên mạnh của công ty và ký mọi assembly trước khi chúng được phân phối. Khả năng trì hoãn ký assembly (sẽ được thảo luận ở mục 1.11) tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng mô hình này và tránh được việc bạn phải phân phối khóa riêng cho mọi thành viên của nhóm phát triển.

Công cụ Strong Name còn cung cấp tính năng sử dụng kho chứa khóa CSP để đơn giản hóa việc bảo mật các khóa tên mạnh. Một khi đã tạo một cặp khóa trong một file, bạn có thể cài đặt các khóa này vào kho chứa khóa CSP và xóa file đi. Ví dụ, để lưu trữ cặp khóa nằm trong file MyKey.snk vào một kho chứa khóa CSP có tên là StrongNameKeys, sử dụng lệnh sn -i MyKeys.snk StrongNameKeys (mục 1.9 sẽ giải thích cách sử dụng các khóa tên mạnh được lưu trữ trong một kho chứa khóa CSP).

Một khía cạnh quan trọng của kho chứa khóa CSP là có các kho chứa khóa dựa-theo người-dùng và có các kho chứa khóa dựa-theo-máy. Cơ chế bảo mật của Windows bảo đảm người dùng chỉ truy xuất được kho chứa khóa dựa-theo-người-dùng của chính họ. Tuy nhiên, bất kỳ người dùng nào của máy đều có thể truy xuất kho chứa khóa dựa-theo-máy.

Theo mặc định, công cụ Strong Name sử dụng kho chứa khóa dựa-theo-máy, nghĩa là mọi người đăng nhập vào máy và biết tên của kho chứa khóa đều có thể ký một assembly bằng các khóa tên mạnh của bạn. Để công cụ Strong Name sử dụng kho chứa khóa dựa-theo-người-dùng, sử dụng lệnh sn –m n; khi muốn trở lại kho chứa khóa dựa-theo-máy, sử dụng lệnh sn –m y. Lệnh sn –m sẽ cho biết công cụ Strong Name hiện được cấu hình là sử dụng kho chứa khóa dựa-theo-người-dùng hay dựa-theo-máy.

Để xóa các khóa tên mạnh từ kho StrongNameKeys (cũng như xóa cả kho này), sử dụng lệnh sn –d StrongNameKeys.

1.8 Tạo tên mạnh cho assembly

s Bạn cần tạo tên mạnh cho một assembly để nó:

  • Có một định danh duy nhất, cho phép gán các quyền cụ thể vào assembly khi cấu hình Code Access Security Policy (chính sách bảo mật cho việc truy xuất mã lệnh).
  • Không thể bị sửa đổi và sau đó mạo nhận là nguyên bản.
  • Hỗ trợ việc đánh số phiên bản và các chính sách về phiên bản (version policy).
  • Có thể được chia sẻ trong nhiều ứng dụng, và được cài đặt trong Global Assembly Cache (GAC).

@ Sử dụng các đặc tính (attribute) mức-assembly để chỉ định nơi chứa cặp khóa tên mạnh, và có thể chỉ định thêm số phiên bản và thông tin bản địa cho assembly. Trình biên dịch sẽ tạo tên mạnh cho assembly trong quá trình xây dựng.

Để tạo tên mạnh cho một assembly bằng trình biên dịch C#, bạn cần các yếu tố sau:

  • Một cặp khóa tên mạnh nằm trong một file hoặc một kho chứa khóa CSP (xem mục 1.8 về cách tạo cặp khóa tên mạnh).
  • Sử dụng các đặc tính mức-assembly để chỉ định nơi trình biên dịch có thể tìm thấy cặp khóa tên mạnh đó.

▪ Nếu cặp khóa nằm trong một file, áp dụng đặc tính System.Reflection. AssemblyKeyFileAttribute cho assembly và chỉ định tên file chứa các khóa.

▪ Nếu cặp khóa nằm trong một kho chứa khóa CSP, áp dụng đặc tính System.Reflection.AssemblyKeyNameAttribute cho assembly và chỉ định tên của kho chứa khóa.

Ngoài ra, bạn có thể tùy chọn:

  • Áp dụng đặc tính System.Reflection.AssemblyCultureAttribute cho assembly để chỉ định thông tin bản địa mà assembly hỗ trợ (Bạn không thể chỉ định bản địa cho các assembly thực thi vì assembly thực thi chỉ hỗ trợ bản địa trung lập).
  • Áp dụng đặc tính System.Reflection.AssemblyVersionAttribute cho assembly để chỉ định phiên bản của assembly.

Đoạn mã dưới đây (trong file HelloWorld.cs) minh họa cách sử dụng các đặc tính (phần in đậm) để chỉ định khóa, bản địa, và phiên bản cho assembly:
using System;
using System.Reflection;

[assembly:AssemblyKeyName(“MyKeys”)]
[assembly:AssemblyCulture(“”)]
[assembly:AssemblyVersion(“1.0.0.0”)]

public class HelloWorld {

public static void Main() {

Console.WriteLine(“Hello, world”);
}
}
Để tạo một assembly tên mạnh từ đoạn mã trên, tạo các khóa tên mạnh và lưu trữ chúng trong file MyKeyFile bằng lệnh sn -k MyKeyFile.snk. Sau đó, sử dụng lệnh sn -i MyKeyFile.snk MyKeys để cài đặt các khóa vào một kho chứa khóa CSP có tên là MyKeys. Cuối cùng, sử dụng lệnh csc HelloWorld.cs để biên dịch file HelloWorld.cs thành một assembly tên mạnh.

@ Bạn cũng có thể sử dụng công cụ Assembly Linker (al.exe) để tạo assembly tên mạnh, cách này cho phép chỉ định các thông tin tên mạnh trên dòng lệnh thay vì sử dụng các đặc tính trong mã nguồn. Cách này hữu ích khi bạn không muốn nhúng các đặc tính tên mạnh vào file nguồn và khi bạn sử dụng kịch bản để xây dựng những cây mã nguồn đồ sộ. Xem thêm thông tin về Assembly Linker trong tài liệu .NET Framework SDK.

1.9 Xác minh một assembly tên mạnh không bị sửa đổi

s Bạn cần xác minh rằng một assembly tên mạnh chưa hề bị sửa đổi sau khi nó được biên dịch.

@ Sử dụng công cụ Strong Name (sn.exe) để xác minh tên mạnh của assembly.

Mỗi khi nạp một assembly tên mạnh, bộ thực thi .NET lấy mã băm đã-được-mật-hóa (được nhúng trong assembly) và giải mật hóa với khóa công khai (cũng được nhúng trong assembly). Sau đó, bộ thực thi tính mã băm của assembly manifest và so sánh nó với mã băm vừa-được-giải-mật-hóa. Quá trình xác minh này sẽ nhận biết assembly có bị thay đổi sau khi biên dịch hay không.

Nếu một quá trình xác minh tên mạnh thất bại với một assembly thực thi, bộ thực thi sẽ hiển thị hộp thoại như hình 1.2. Nếu cố nạp một assembly đã thất bại trong quá trình xác minh, bộ thực thi sẽ ném ngoại lệ System.IO.FileLoadException với thông điệp “Strong name validation failed”.

Hình 1.2 Lỗi khi cố thực thi một assembly tên mạnh đã bị sửa đổi

Ngoài việc tạo và quản lý các khóa tên mạnh (đã được thảo luận trong mục 1.8), công cụ Strong Name còn cho phép xác minh các assembly tên mạnh. Để xác minh assembly tên mạnh HelloWorld.exe không bị sửa đổi, sử dụng lệnh sn -vf HelloWorld.exe. Đối số -v yêu cầu công cụ Strong Name xác minh tên mạnh của một assembly xác định, đối số -f buộc thực hiện việc xác minh tên mạnh ngay cả nó đã bị vô hiệu trước đó cho một assembly nào đó. (Bạn có thể sử dụng đối số -Vr để vô hiệu việc xác minh tên mạnh đối với một assembly, ví dụ sn -Vr HelloWorld.exe; mục 1.11 sẽ trình bày lý do tại sao cần vô hiệu việc xác minh tên mạnh).

Nếu assembly này được xác minh là không đổi, bạn sẽ thấy kết xuất như sau:
Microsoft (R) .NET Framework Strong Name Utility Version 1.1.4322.573
Copyright (C) Microsoft Corporation 1998-2002. All rights reserved.

Assembly ‘HelloWorld.exe’ is valid
Tuy nhiên, nếu assembly này đã bị sửa đổi, bạn sẽ thấy kết xuất như sau:
Microsoft (R) .NET Framework Strong Name Utility Version 1.1.4322.573
Copyright (C) Microsoft Corporation 1998-2002. All rights reserved.

Failed to verify assembly — Unable to format error message 8013141A

1.10 Hoãn việc ký assembly

s Bạn cần tạo một assembly tên mạnh, nhưng không muốn mọi thành viên trong nhóm phát triển truy xuất khóa riêng của cặp khóa tên mạnh.

@ Trích xuất và phân phối khóa công khai của cặp khóa tên mạnh. Làm theo hướng dẫn trong mục 1.9 để tạo tên mạnh cho assembly. Áp dụng đặc tính System.Reflection.AssemblyDelaySignAttribute cho assembly để chỉ định nó là assembly sẽ được ký sau. Sử dụng đối số -Vr của công cụ Strong Name (sn.exe) để vô hiệu việc xác minh tên mạnh cho assembly này.

Các assembly tham chiếu đến assembly tên mạnh sẽ chứa token của assembly được tham chiếu, nghĩa là assembly được tham chiếu phải được tạo tên mạnh trước khi được tham chiếu. Trong một môi trường phát triển mà assembly thường xuyên được xây dựng lại, mỗi người phát triển và kiểm thử đều cần có quyền truy xuất cặp khóa tên mạnh của bạn—đây là một nguy cơ bảo mật chủ yếu.

Thay vì phân phối khóa riêng cho mọi thành viên của nhóm phát triển, .NET Framework cung cấp cơ chế hoãn việc ký một assembly (được gọi là delay signing), theo đó bạn có thể tạo tên mạnh không hoàn chỉnh cho assembly (tạm gọi là tên mạnh bán phần). Tên mạnh bán phần này chỉ chứa khóa công khai và token của khóa công khai (cần thiết để tham chiếu assembly), nhưng chừa chỗ cho chữ ký sẽ được tạo ra từ khóa riêng sau này.

Khi quá trình phát triển hoàn tất, signing authority (người chịu trách nhiệm về việc bảo mật và việc sử dụng cặp khóa tên mạnh) sẽ ký lại assembly đã bị hoãn trước đó để hoàn thành tên mạnh cho nó. Chữ ký được tính toán dựa trên khóa riêng và được nhúng vào assembly, và giờ đây bạn đã có thể phân phối assembly.

Khi hoãn việc ký một assembly, bạn chỉ cần truy xuất khóa công khai của cặp khóa tên mạnh. Không có nguy cơ bảo mật nào từ việc phân phối khóa công khai, và signing authority phải phân phối khóa công khai đến mọi thành viên của nhóm phát triển. Để trích xuất khóa công khai từ file MyKeys.snk và ghi nó vào file MyPublicKey.snk, sử dụng lệnh sn -p MyKeys.snk MyPublicKey.snk. Nếu bạn lưu trữ cặp khóa tên mạnh trong một kho chứa khóa CSP có tên là MyKeys, sử dụng lệnh sn -pc MyKeys MyPublicKey.snk để trích xuất khóa công khai ra rồi lưu trữ nó vào file MyPublicKey.snk.

Ví dụ dưới đây áp dụng các đặc tính đã được thảo luận trong mục 1.9 để khai báo phiên bản, bản địa, và nơi chứa khóa công khai. Đồng thời áp dụng đặc tính AssemblyDelaySign(true) cho assembly để báo cho trình biên dịch biết bạn muốn trì hoãn việc ký assembly.
using System;
using System.Reflection;

[assembly:AssemblyKeyFile(“MyPublicKey.snk”)]
[assembly:AssemblyCulture(“”)]
[assembly:AssemblyVersion(“1.0.0.0”)]
[assembly:AssemblyDelaySign(true)]

public class HelloWorld {

public static void Main() {

Console.WriteLine(“Hello, world”);
}
}
Khi cố nạp một assembly bị hoãn ký, bộ thực thi sẽ nhận ra assembly này có tên mạnh và cố xác minh assembly (như được thảo luận trong mục 1.10). Nhưng vì không có chữ ký số nên bạn phải vô hiệu chức năng xác minh này bằng lệnh sn -Vr HelloWorld.exe.

Khi quá trình phát triển hoàn tất, bạn cần ký lại assembly để hoàn thành tên mạnh cho assembly. Công cụ Strong Name cho phép thực hiện điều này mà không cần thay đổi mã nguồn hoặc biên dịch lại assembly, tuy nhiên, bạn phải có quyền truy xuất khóa riêng của cặp khóa tên mạnh. Để ký lại assembly có tên là HelloWorld.exe với cặp khóa nằm trong file MyKeys.snk, sử dụng lệnh sn -R HelloWorld.exe MyKeys.snk. Nếu cặp khóa được lưu trữ trong một kho chứa khóa CSP có tên là MyKeys, sử dụng lệnh sn -Rc HelloWorld.exe MyKeys.

Sau khi đã ký lại assembly, bạn phải mở chức năng xác minh tên mạnh cho assembly bằng đối số -Vu của công cụ Strong Name, ví dụ sn -Vu HelloWorld.exe. Để kích hoạt lại việc xác minh tên mạnh cho tất cả các assembly đã bị bạn vô hiệu trước đó, sử dụng lệnh sn –Vx. Sử dụng lệnh sn -Vl để xem danh sách các assembly đã bị vô hiệu chức năng này.

@ Khi sử dụng assembly ký sau, bạn nên so sánh các lần xây dựng khác nhau của assembly để bảo đảm chúng chỉ khác nhau ở chữ ký. Điều này chỉ có thể thực hiện được nếu assembly đã được ký lại bằng đối số -R của công cụ Strong Name. Sử dụng lệnh sn -D assembly1 assembly2 để so sánh hai assembly.

Hình 1.3 Tạm hoãn việc ký assembly

Hình 1.4 Ký lại assembly

1.11 Ký assembly với chữ ký số Authenticode

s Bạn cần ký một assembly bằng Authenticode để người dùng biết bạn chính là người phát hành (publisher) và assembly không bị sửa đổi sau khi ký.

@ Sử dụng công cụ File Signing (signcode.exe) để ký assembly với Software Publisher Certificate (SPC) của bạn.

Tên mạnh cung cấp một định danh duy nhất cũng như chứng minh tính toàn vẹn của một assembly, nhưng nó không xác minh ai là người phát hành assembly này. Do đó, .NET Framework cung cấp kỹ thuật Authenticode để ký assembly. Điều này cho phép người dùng biết bạn là người phát hành và xác nhận tính toàn vẹn của assembly. Chữ ký Authenticode còn được sử dụng làm chứng cứ (evidence) cho assembly khi cấu hình chính sách bảo mật truy xuất mã lệnh (Code Access Security Policy—xem mục 13.9 và 13.10).

Để ký một assembly với chữ ký Authenticode, bạn cần một SPC do một Certificate Authority (CA) cấp. CA được trao quyền để cấp SPC (cùng với nhiều kiểu chứng chỉ khác) cho các cá nhân hoặc công ty sử dụng. Trước khi cấp một chứng chỉ, CA có trách nhiệm xác nhận những người yêu cầu và bảo đảm họ ký kết không sử dụng sai các chứng chỉ do CA cấp.

Để có được một SPC, bạn nên xem Microsoft Root Certificate Program Members tại [http://msdn.microsoft.com/library/default.asp?url=/library/en-us/dnsecure/html/rootcertprog.asp]. Ở đây, bạn có thể tìm thấy danh sách các CA, nhiều CA trong số đó có thể cấp cho bạn một SPC. Với mục đích thử nghiệm, bạn có thể tạo một SPC thử nghiệm theo quá trình sẽ được mô tả trong mục 1.13. Tuy nhiên, bạn không thể phân phối phần mềm được ký với chứng chỉ thử nghiệm này. Vì một SPC thử nghiệm không do một CA đáng tin cậy cấp, nên hầu hết người dùng sẽ không tin tưởng assembly được ký bằng SPC thử nghiệm này.

Khi đã có một SPC, sử dụng công cụ File Signing để ký assembly của bạn. Công cụ File Signing sử dụng khóa riêng của SPC để tạo một chữ ký số và nhúng chữ ký này cùng phần công khai của SPC vào assembly (bao gồm khóa công khai). Khi xác minh một assembly, người dùng sử dụng khóa công khai để giải mật hóa mã băm đã-được-mật-hóa, tính toán lại mã băm của assembly, và so sánh hai mã băm này để bảo đảm chúng là như nhau. Khi hai mã băm này trùng nhau, người dùng có thể chắc chắn rằng bạn đã ký assembly, và nó không bị thay đổi từ khi bạn ký.

Ví dụ, để ký một assembly có tên là MyAssembly.exe với một SPC nằm trong file MyCert.spc và khóa riêng nằm trong file MyPrivateKey.pvk, sử dụng lệnh:
signcode -spc MyCert.spc -v MyPrivateKey.pvk MyAssembly.exe
Trong ví dụ này, công cụ File Signing sẽ hiển thị một hộp thoại như hình 1.5, yêu cầu bạn nhập mật khẩu (được sử dụng để bảo vệ khóa riêng trong file MyPrivateKey.pvk).

Hình 1.5 Công cụ File Signing yêu cầu nhập mật khầu khi truy xuất file chứa khóa riêng

Bạn cũng có thể truy xuất khóa và chứng chỉ trong các kho chứa. Bảng 1.2 liệt kê các đối số thường dùng nhất của công cụ File Signing. Bạn hãy tham khảo tài liệu .NET Framework SDK để xem tất cả các đối số.

Bảng 1.2 Các đối số thường dùng của công cụ File Signing

Đối số Mô tả
-k Chỉ định tên của kho chứa khóa riêng SPC
-s Chỉ định tên của kho chứa SPC
-spc Chỉ định tên file chứa SPC
-v Chỉ định tên file chứa khóa riêng SPC

Để ký một assembly gồm nhiều file, bạn cần chỉ định tên file chứa assembly manifest. Nếu muốn sử dụng cả tên mạnh và Authenticode cho assembly, bạn phải tạo tên mạnh cho assembly trước (xem cách tạo tên mạnh cho assembly trong mục 1.9).

Để kiểm tra tính hợp lệ của một file được ký với chữ ký Authenticode, sử dụng công cụ Certificate Verification (chktrust.exe). Ví dụ, sử dụng lệnh chktrust MyAssembly.exe để kiểm tra file MyAssembly.exe. Nếu chưa cấu hình cho hệ thống để nó tin tưởng SPC dùng để ký assembly, bạn sẽ thấy hộp thoại tương tự như hình 1.6, hiển thị thông tin về người phát hành và cho bạn chọn là có tin tưởng người phát hành đó hay không (chứng chỉ trong hình 1.6 là một chứng chỉ thử nghiệm được tạo theo quá trình được mô tả trong mục 1.13).

Nếu bạn nhắp Yes, hoặc trước đó đã chọn là luôn tin tưởng SPC, công cụ Certificate Verification xác nhận tính hợp lệ của chữ ký và assembly.

Hình 1.6 Công cụ Certificate Verification

1.12 Tạo và thiết lập tin tưởng một SPC thử nghiệm

s Bạn cần tạo một SPC để thử nghiệm.

@ Sử dụng công cụ Certificate Creation (makecert.exe) để tạo một chứng chỉ X.509 và sử dụng công cụ Software Publisher Certificate (cert2spc.exe) để tạo một SPC từ chứng chỉ X.509 này. Thiết lập tin tưởng chứng chỉ thử nghiệm bằng công cụ Set Registry (setreg.exe).

Để tạo một SPC thử nghiệm cho một nhà phát hành phần mềm có tên là Square Nguyen, trước hết sử dụng công cụ Certificate Creation để tạo một chứng chỉ X.509. Lệnh:
makecert -n “CN=Square Nguyen” -sk MyKeys TestCertificate.cer
sẽ tạo một file có tên là TestCertificate.cer chứa một chứng chỉ X.509, và lưu trữ khóa riêng tương ứng trong một kho chứa khóa CSP có tên là MyKeys (được tạo tự động nếu chưa tồn tại). Bạn cũng có thể ghi khóa riêng vào file bằng cách thay -sk bằng -sv. Ví dụ, để ghi khóa riêng vào một file có tên là PrivateKeys.pvk, sử dụng lệnh:
makecert -n “CN=Square Nguyen” -sv PrivateKey.pvk TestCertificate.cer
Hình 1.7 Công cụ Certificate Creation nhắc nhập mật khẩu để bảo vệ file chứa khóa riêng

Nếu bạn ghi khóa riêng vào file, công cụ Certificate Creation sẽ nhắc bạn nhập mật khẩu để bảo vệ file này (xem hình 1.7).

Công cụ Certificate Creation hỗ trợ nhiều đối số, bảng 1.3 liệt kê một vài đối số thường dùng. Xem thêm tài liệu .NET Framework SDK về công cụ Certificate Creation.

Bảng 1.3 Các đối số thường dùng của công cụ Certificate Creation

Đối số Mô tả
-e Chỉ định ngày chứng chỉ không còn hiệu lực.
-m Chỉ định khoảng thời gian (tính bằng tháng) mà chứng chỉ còn hiệu lực.
-n Chỉ định một tên X.500 tương ứng với chứng chỉ. Đây là tên của người phát hành phần mềm mà người dùng thấy khi họ xem chi tiết của SPC tạo ra.
-sk Chỉ định tên CSP giữ khóa riêng.
-ss Chỉ định tên kho chứng chỉ (công cụ Certificate Creation sẽ lưu chứng chỉ X.509 trong đó).
-sv Chỉ định tên file giữ khóa riêng.

Khi đã tạo một chứng chỉ X.509 bằng công cụ Certificate Creation, cần chuyển chứng chỉ này thành một SPC bằng công cụ Software Publisher Certificate Test (cert2spc.exe). Để chuyển TestCertificate.cer thành một SPC, sử dụng lệnh:
cert2spc TestCertificate.cer TestCertificate.spc
Công cụ Software Publisher Certificate Test không có đối số tùy chọn nào.

Bước cuối cùng để sử dụng SPC thử nghiệm là thiết lập tin tưởng CA thử nghiệm gốc (root test CA); đây là người phát hành mặc định các chứng chỉ thử nghiệm. Bước này chỉ cần lệnh setreg 1 true của công cụ Set Registry (setreg.exe). Khi kết thúc thử nghiệm SPC, bỏ thiết lập tin tưởng đối với CA thử nghiệm bằng lệnh setreg 1 false. Bây giờ, bạn có thể sử dụng SPC thử nghiệm để ký assembly với Authenticode như quá trình mô tả ở mục 1.12.

1.13 Quản lý Global Assembly Cache

s Bạn cần thêm hoặc loại bỏ assembly từ Global Assembly Cache (GAC).

@ Sử dụng công cụ Global Assembly Cache (gacutil.exe) từ dòng lệnh để xem nội dung của GAC, cũng như thêm hoặc loại bỏ assembly.

Trước khi được cài đặt vào GAC, assembly phải có tên mạnh (xem mục 1.9 về cách tạo tên mạnh cho assembly). Để cài đặt assembly có tên là SomeAssembly.dll vào GAC, sử dụng lệnh gacutil /i SomeAssembly.dll.

Để loại bỏ SomeAssembly.dll ra khỏi GAC, sử dụng lệnh gacutil /u SomeAssembly. Chú ý không sử dụng phần mở rộng .dll để nói đến assembly một khi nó đã được cài đặt vào GAC.

Để xem các assembly đã được cài đặt vào GAC, sử dụng lệnh gacutil /l. Lệnh này sẽ liệt kê tất cả các assembly đã được cài đặt trong GAC, cũng như danh sách các assembly đã được biên dịch trước sang dạng nhị phân và cài đặt trong NGEN cache. Sử dụng lệnh gacutil /l SomeAssembly để tránh phải tìm hết danh sách xem một assembly đã được cài đặt chưa.

@ .NET Framework sử dụng GAC chỉ khi thực thi, trình biên dịch C# sẽ không tìm trong GAC bất kỳ tham chiếu ngoại nào mà assembly của bạn tham chiếu đến. Trong quá trình phát triển, trình biên dịch C# phải truy xuất được một bản sao cục bộ của bất kỳ assembly chia sẻ nào được tham chiếu đến. Bạn có thể chép assembly chia sẻ vào thư mục mã nguồn của bạn, hoặc sử dụng đối số /lib của trình biên dịch C# để chỉ định thư mục mà trình biên dịch có thể tìm thấy các assembly cần thiết trong đó.

1.14 Ngăn người khác dịch ngược mã nguồn của bạn

s Bạn muốn bảo đảm assembly .NET của bạn không bị dịch ngược.

@ Xây dựng các giải pháp dựa-trên-server nếu có thể để người dùng không truy xuất assembly được. Nếu bạn phải phân phối assembly thì không có cách nào để ngăn người dùng dịch ngược chúng. Cách tốt nhất có thể làm là sử dụng kỹ thuật obfuscation và các thành phần đã được biên dịch thành mã lệnh nguyên sinh (native code) để assembly khó bị dịch ngược hơn.

Vì assembly .NET bao gồm một tập các mã lệnh và siêu dữ liệu được chuẩn hóa, độc lập nền tảng mô tả các kiểu nằm trong assembly, nên chúng tương đối dễ bị dịch ngược. Điều này cho phép các trình dịch ngược dễ dàng tạo được mã nguồn rất giống với mã gốc, đây sẽ là vấn đề khó giải quyết nếu mã của bạn có chứa các thông tin hoặc thuật toán cần giữ bí mật.

Cách duy nhất để đảm bảo người dùng không thể dịch ngược assembly là không cho họ lấy được assembly. Nếu có thể, hiện thực các giải pháp dựa-trên-server như các ứng dụng Microsoft ASP.NET và dịch vụ Web XML. Với một chính sách bảo mật tốt ở server, không ai có thể truy xuất assembly, do đó không thể dịch ngược chúng.

Nếu việc xây dựng các giải pháp dựa-trên-server là không phù hợp, bạn có hai tùy chọn sau đây:

  • Sử dụng một obfuscator để khiến cho assembly của bạn khó bị dịch ngược (Visual Studio .NET 2003 có chứa phiên bản Community của một obfuscator, có tên là Dotfuscator). Obfuscator sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau khiến cho assembly khó bị dịch ngược; nguyên lý của các kỹ thuật này là:

▪ Đổi tên các trường và các phương thức private nhằm gây khó khăn cho việc đọc và hiểu mục đích của mã lệnh.

▪ Chèn các lệnh dòng điều khiển khiến cho người khác khó có thể lần theo logic của ứng dụng.

  • Chuyển những phần của ứng dụng mà bạn muốn giữ bí mật thành các đối tượng COM hay các DLL nguyên sinh, sau đó sử dụng P/Invoke hoặc COM Interop để gọi chúng từ ứng dụng được-quản-lý của bạn (xem chương 15 về cách gọi mã lệnh không-được-quản-lý).

Không có cách tiếp cận nào ngăn được những người có kỹ năng và quyết tâm dịch ngược mã nguồn của bạn, nhưng chúng sẽ làm cho công việc này trở nên khó khăn đáng kể và ngăn được hầu hết nhưng kẻ tò mò thông thường.

Nguy cơ một ứng dụng bị dịch ngược không chỉ riêng cho C# hay .NET. Một người quyết tâm có thể dịch ngược bất kỳ phần mềm nào nếu anh ta có kỹ năng và thời gian.

Về vdhungbg
Tin tuc cap nhat - moi luc - moi noi

Gửi phản hồi

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: